Instrukcja sporządzenia skargi
o orzeczenie nieważności małżeństwa

	W Kościele katolickim nie ma ani rozwodów, ani unieważnienia małżeństwa. Sądy Kościelne rozpatrują tylko małżeństwo, badając jedynie sam moment jego powstania i jeśli są ku temu podstawy, wydają orzeczenie nieważności. Polega ono na stwierdzeniu, że małżeństwo nigdy nie powstało. Proces o nieważność małżeństwa nie jest zatem procesem, w którym mąż występuje przeciwko żonie albo odwrotnie. Jest to proces, w którym jeden z małżonków (albo obydwoje) występują przeciwko ważności swojego małżeństwa, twierdząc, że jest ono nieważne od samego początku.
	Późniejsze niezgodne pożycie małżonków, zdrady małżeńskie i związanie się cywilnie z inną osobą itp. – nie mają wpływu na ważność umowy małżeńskiej, choćby druga strona była niewinna. Skarga o orzeczenie nieważności małżeństwa, aby mogła zostać przyjęta do rozpatrzenia przez Sąd Kościelny, powinna zawierać następujące dane:

1.	Oznaczenie Sądu, do którego kieruje się skargę, jeśli małżeństwo zostało zawarte w parafii, która znajduje się obecnie na terenie Diecezji Elbląskiej lub na jej terenie mieszkają strony, skargę należy kierować do Sądu Diecezjalnego w Elblągu, ul. Świętego Ducha 11, 82-300 Elbląg.

2.	Dane dotyczące obu małżonków: ich imiona i nazwiska (także nazwisko panieńskie kobiety), adresy faktycznego zamieszkania i nazwę Parafii, w której zamieszkują, telefon kontaktowy.

3.	Datę i miejsce (nazwa Parafii i miejscowość) zawarcia małżeństwa.

4.	Przyczynę, na podstawie której Strona uważa, że małżeństwo zostało zawarte nieważnie. Tytułem rzekomej nieważności małżeństwa może być np. choroba psychiczna, niemoc płciowa, fikcyjna zgoda na małżeństwo, wykluczenie jedności, nierozerwalności czy potomstwa, przymus wywarty na jedną czy obie strony, postęp, wprowadzenie w błąd, osobowościowa i poważna niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich z przyczyn natury psychicznej, itd.

5.	Fakty, które stanowią poparcie sugerowanego tytułu nieważności małżeństwa. Faktami tymi są: opis wydarzeń oraz ewentualne dokumenty, zaświadczenia itp. W skardze należy podać w sposób sumaryczny przebieg znajomości małżonków od czasu poznania się, poprzez narzeczeństwo, zawarcie małżeństwa aż do momentu obecnego.

6.	Imiona, nazwiska, adresy faktycznego zamieszkania, nazwę Parafii zamieszkania, telefon kontaktowy kilku świadków, którzy znają okoliczności przemawiające za tezą strony powodowej i mogą potwierdzić opisywane fakty.

Do skargi należy dołączyć:
-	dwie kopie skargi powodowej,
-	aktualne świadectwo ślubu kościelnego wystawione przez Księdza Proboszcza Parafii zawarcia małżeństwa,
-	dokumenty dotyczące rozwodu cywilnego (pozew o rozwód, protokoły z przesłuchań w sądzie cywilnym – jeśli przesłuchania miały miejsce -, wyrok rozwodowy wraz z uzasadnieniem – jeśli było sporządzone). Odpis tych wszystkich dokumentów Strony mogą uzyskać w sądzie cywilnym, w którym był przeprowadzony rozwód,
-	inne ważne dokumenty (np. wypisy ze szpitala, zaświadczenia lekarskie, protokoły sądowe czy policyjne itp.).

	Skargę należy pisać tylko po jednej stronie kartki zachowując lewy margines około 3 cm (akta są bowiem zszywane).